Po drugie, Maryja jest nową Arką Przymierza

W poprzednim odcinku poznaliśmy powiązania Jezusa z Adamem oraz Maryi z Ewą. Teraz zastanowimy się nad podobieństwami pomiędzy Jezusem a Mojżeszem oraz Maryją, a Arką Przymierza.

Jezus przyszedł na świat, aby zapoczątkować nowy exodus — nowe wyjście. Mojżesz wyprowadził lud Izraela z Egiptu do Ziemi Obiecanej, a Jezus wyprowadza lud Boży z ziemi doczesnej do Nowej Jerozolimy, do Królestwa Niebieskiego. Jak Mojżesz karmił Izraelitów na pustyni manną z nieba, tak Jezus rozmnaża chleb i ryby, by nakarmić zgromadzonych. Jak Mojżesz przed spotkaniem z Bogiem na Górze Synaj pościł czterdzieści dni na pustyni, tak i Chrystus, przed swoją męką, śmiercią i powrotem do Ojca, pości przez czterdzieści dni. Jak Mojżesz przekazał Izraelitom przymierze Boga z dwunastoma pokoleniami Judy, tak Chrystus przekazuje Nowe Przymierze ludowi Bożemu przez dwunastu Apostołów.

Podobnie jak za czasów Mojżesza zaginęła Arka Przymierza, tak za czasów Chrystusa powinna była zostać odnaleziona. Arka bowiem odgrywała niezwykle istotną rolę podczas pierwszego wyjścia i tak samo ważną rolę musiała odegrać Nowa Arka podczas Nowego Wyjścia.

Arka Przymierza pojawia się po raz pierwszy w Starym Testamencie w Księdze Wyjścia. Bóg nakazuje Izraelitom zbudowanie przenośnego sanktuarium, które stanie się Jego mieszkaniem pośród ludu. Po wykonaniu Arki „z nie niszczejącego drewna” i pokryciu jej szczerozłotą powłoką, umieszczono na jej szczycie dwa złote posągi cherubów, a pomiędzy nimi miała znajdować się „przebłagalnia”, nad którą w obłoku miał objawiać się Bóg (Kpł 16,2). Wewnątrz Arki złożono tablice z Dziesięciorgiem Przykazań, złote naczynie z manną — pożywieniem zesłanym przez Boga podczas wędrówki przez pustynię — oraz laskę Aarona, która zakwitła (Lb 17,16–26) na znak, kto ma zostać kapłanem. Całość, według boskiego polecenia, nakryto tkaniną „całą z fioletowej purpury”. Arka miała zostać umieszczona pośrodku Przybytku, będącego przenośną świątynią, w której Bóg miał „zamieszkać pośród swojego ludu” (Wj 28,5).

Maryja, podobnie jak dawniej Arka Przymierza, była „miejscem”, na które zstąpił Bóg, by zamieszkać pośród ludzi. Jak Arka została wykonana z niepsującego się drewna i wyłożona złotem, tak Maryja była nieskalana i zachowana od wszelkiego zepsucia. W Arce przechowywano tablice — symbol Przymierza — i mannę, natomiast Maryja nosiła w swoim łonie Chrystusa, który zawarł z ludem Bożym Nowe Przymierze i stał się Chlebem Życia, zstępującym z nieba. Całkowicie naturalnym i logicznym jest, że nie tylko dusza Maryi była czysta i nieskalana, skoro to właśnie w Jej ciele Słowo stało się ciałem i zamieszkało między nami.

Arka Przymierza prowadziła Izraelitów do Ziemi Obiecanej. Maryja również jest przewodniczką ludu Bożego w drodze do Niebieskiego Jeruzalem.

Arka znajdowała dla siebie wiele miejsc, zanim ostatecznie spoczęła w Świątyni wybudowanej przez Salomona. Tam, gdzie była przyjmowana z czcią, Bóg obdarzał mieszkańców błogosławieństwem. Natomiast nad ludami, które nie traktowały jej z należytym szacunkiem — jak Filistyni — objawiała się moc Boża i spadały dotkliwe kary (1 Sm 5,1–12). Tak też stało się z Uzzą, który ośmielił się dotknąć Arki ręką: „I zapłonął gniew Pana przeciwko Uzzie i poraził go tam Bóg za ten postępek, tak że umarł przy Arce Bożej” (2 Sm 6,7). Skoro Bóg żądał tak wielkiej czci dla przedmiotu wykonanego ludzką ręką, to jakiej czci godna jest Maryja — dzieło samego Boga!

„Chwałę Pańską i obłok” widać wyraźnie w opisie zwiastowania: „Duch święty zstąpi na ciebie i moc Najwyższego osłoni cię” , Maryja staje się szczególnym miejscem zamieszkania Bożej Chwały. Możemy dostrzec wiele innych podobieństw pomiędzy Maryją a Arką: kiedy król Dawid udaje się w góry do ziemi Judy w poszukiwaniu Arki, Maryja udaje się w góry do pewnego miasta w pokoleniu Judy, aby odwiedzić krewną swoją Elżbietę; kiedy król Dawid uznaje, że nie jest godzien przyjąć do siebie Arki wykrzykuje „Jakże przyjdzie do mnie Arka Pańska!” a krewna Maryi Elżbieta wykrzykuje „A skądże mi to, że Matka mojego Pana przychodzi do mnie?”, aż dzieciątko poruszyło się w jej łonie, zupełnie jak Dawid „podskakujący radośnie” przed Arką, gdy niesiono ją „wśród radosnych okrzyków”; dalej dowiadujemy się, że Arka, podobnie jak Maryja, pozostała w górach „przez trzy miesiące”. Przyjmujemy, że był to czas do narodzenia Św. Jana, ale enigmatycznie określenie „przez około trzy miesiące” sugeruje raczej związek z Arką przymierza niż z narodzinami św. Jana.

Kiedy Dawid został królem, jak najszybciej sprowadza Arkę do ziemskiej Jerozolimy i umieszcza ją w Przybytku, tym bardziej Jezus, kiedy został Królem Chwały, sprowadził Maryję do Niebieskiego Jeruzalem. Dla chrześcijan z pierwszych wieków cielesne wniebowzięcie Maryi nie budziło wątpliwości, dopiero z biegiem czasu, wraz z pojawieniem się różnych herezji, a Kościół musiał bronić tego dogmatu, papież Pius XII w 1950 potwierdził ten dogmat mocą swojego urzędu. Świętość ciała Maryi jest też dla nas bardzo ważną życiową wskazówką: exodus, to znaczy wyjście zaczyna się już tu, na ziemi. Jezus po swoim zmartwychwstaniu z ciałem wstępuje do nieba, Maryja również z ciałem jest wzięta do Niebieskiej Świątyni. W księdze Apokalipsy na niebie ukazuje się również ziemska Arka:  „Potem Świątynia Boga w niebie się otwarła, i Arka Jego Przymierza ukazała się w Jego Świątyni” (Ap 12, 19). Wszystko to wskazuje na ostateczne przeznaczenie nie tylko naszych dusz, ale i ciał.

Zakończenie historii Arki znajduje się w 2 księdze Salomona będącej częścią katolickiego kanonu Biblii. Oto prorok Jeremiasz zabrał Namiot Spotkania i Arkę i ukrył je w pieczarze na górze Nebo krótko przed zniszczeniem świątyni, a „Miejsce to pozostanie nieznane, aż Bóg na powrót zgromadzi swój lud i okaże mu miłosierdzie. Wtedy to Pan ponownie pokaże to [wszystko] i będzie można widzieć chwałę Pańską i obłok, podobnie jak za Mojżesza można ją było widzieć i jak wtedy, gdy Salomon modlił się, aby miejsce zostało w uroczysty sposób poświęcone” (2 Mch 2, 7 – 8). A te słowa wypełniły się w Maryi. Księga Apokalipsy mówi nam gdzie znajduje się prawdziwa Arka – w niebie: „Potem Świątynia Boga w niebie się otwarła, i Arka Jego Przymierza ukazała się w Jego Świątyni” (Ap 11, 19).

W kolejnej części będzie mowa o Maryi jako Królowej Matce, a wszystko na podstawie niezwykle interesującej książki Branta Pitre „Jezus i żydowski korzenie Maryi”.