To, jak się odżywiamy i co jemy na co dzień, ma ogromny wpływ na nasze ogólne samopoczucie i zdrowie.
Żyjemy w czasach, w których dostępna jest niezliczona ilość badań naukowych analizujących składniki wielu produktów spożywczych.
Odwiedzamy specjalistów ds. żywienia, słuchamy mentorów podpowiadających, jak optymalnie żyć i jak się odżywiać. Powstają diety dostosowane do objawów chorobowych, a także modne modele żywienia, takie jak dieta wegańska, wegetariańska czy ketogeniczna.
Coraz częściej towarzyszy nam niepokój, że nieprawidłowe odżywianie może doprowadzić do rozwoju chorób przewlekłych. Tymczasem podstawą zdrowego stylu życia jest niedopuszczenie do powstania przewlekłego stanu zapalnego w organizmie.
Ostry stan zapalny jest naturalną reakcją obronną – przyciąga komórki układu odpornościowego, których zadaniem jest szybkie usunięcie zagrożenia. Inaczej wygląda sytuacja w przypadku zapalenia przewlekłego. Jest ono długotrwałe, utajone i podstępne. Pierwsze objawy są często mało uchwytne, przez co trudno zauważyć wczesne sygnały ostrzegawcze.
Do przewlekłego stanu zapalnego dochodzi najczęściej wtedy, gdy układ odpornościowy jest osłabiony. Towarzyszy temu nadmierna produkcja wolnych rodników, której sprzyjają m.in. nieprawidłowe odżywianie, przewlekły stres, brak aktywności fizycznej oraz używki. Nadmiar wolnych rodników prowadzi do uszkodzeń komórkowych i utrwalania się zapalenia.
Antyoksydanty neutralizują wolne rodniki, jednak wraz z wiekiem spada zdolność organizmu do ich regeneracji. Dlatego tak ważne staje się dostarczanie ich wraz z dietą – głównie poprzez warzywa i owoce.
Ogromną rolę w procesach zapalnych odgrywa jelito i jego mikroflora. W jelitach bytują zarówno bakterie dobroczynne, jak i te niekorzystne. Dobre bakterie pomagają uwalniać antyoksydanty z pożywienia (np. z sałatek czy smoothie). Z kolei nadmiar żywności przetworzonej, cukrów i sztucznych dodatków sprzyja namnażaniu bakterii patogennych.
Badania wskazują, że do rozwoju przewlekłego stanu zapalnego przyczyniają się tysiące czynników, w tym również predyspozycje dziedziczne wynikające ze stylu życia naszych przodków. To połączenie genetyki i naszego obecnego stylu życia decyduje o tym, czy rozwiną się choroby przewlekłe.
Kluczowym warunkiem zachowania zdrowia jest prawidłowa flora jelitowa. Jelita stanowią złożony ekosystem składający się z kilkuset gatunków mikroorganizmów i są istotnym elementem układu odpornościowego.
Spożywanie surowych owoców i warzyw sprzyja namnażaniu dobrych bakterii. Wzmacniamy je poprzez dietę bogatą w błonnik, minerały, zdrowe tłuszcze oraz antyoksydanty. Dobre bakterie dbają również o szczelność bariery jelitowej. Natomiast żywność typu fast food, chipsy czy frytki sprzyjają rozrostowi flory niekorzystnej.
Składniki odżywcze wchłaniane są głównie w jelicie cienkim, natomiast trudniej strawne warzywa docierają do jelita grubego, gdzie stanowią pożywkę dla dobrych bakterii. Niestety współczesna, wysoko przetworzona żywność – uboga w błonnik – wchłania się niemal w całości w jelicie cienkim, nie wspierając mikrobioty jelita grubego.
Taki sposób odżywiania osłabia układ odpornościowy, sprzyja przeciążeniu wątroby i trzustki oraz prowadzi do rozwoju przewlekłego stanu zapalnego.
Zdrowa dieta może przynieść wiele korzyści:
- prawidłową pracę jelit
- wyciszenie stanów zapalnych
- poprawę flory jelitowej
- stabilny poziom cukru we krwi
- więcej energii i lepsze samopoczucie.
W codziennym jadłospisie warto sięgać po:
- ekologiczne i naturalne produkty
- zielone warzywa liściaste
- tłuste ryby i orzechy włoskie
- grykę, awokado, zielone banany
- błonnik roślinny
- witaminy i minerały
- warzywa w kolorach tęczy
- codzienne zielone smoothie
- zieloną herbatę
Warto także dodawać do potraw: kurkumę, czosnek, goździki, cynamon, migdały, kardamon i kakao. Nie zapominajmy o dobrej jakości kawie, gorzkiej czekoladzie i malinach.
Przygotowując codzienne posiłki, możemy ograniczać produkty szkodliwe i zastępować je tymi, które wspierają zdrowie i zapobiegają przewlekłym stanom zapalnym.
Nie bez znaczenia jest również sposób jedzenia – posiłki warto spożywać w spokoju, bez pośpiechu, bez czytania wiadomości, najlepiej w miłym towarzystwie.
A na koniec dnia – długi, regenerujący sen.
